DünyacıkKuralları çocuklarla birlikte yazın
Yıl başında bir ders saatini kurallara ayırın. Çocuklara "Sınıfımızın herkes için güzel olması için neler gerekir?" diye sorun ve cevapları tahtaya yazın. Çoğu zaman sizin yazacağınız maddeleri kendileri söyler.
Aynı fikirleri birleştirin ve beş altı maddeye indirin. Çocukların kendi sözleriyle kalan maddeler, öğretmenden gelen emirlerden daha çok sahiplenilir.
Olumlu cümleler kullanın
"Koşmayın" yerine "Koridorda yürürüz", "Bağırmayın" yerine "Söz almak için el kaldırırız" yazın. Olumlu cümle çocuğa ne yapacağını söyler, yasak ise yalnızca ne yapmayacağını.
İlkokul çağında soyut yasaklar işe yaramaz. Çocuğun kafasında bir davranış görüntüsü oluşturan cümleler tercih edin.
- Birbirimizi dinleriz.
- Söz almak için el kaldırırız.
- Eşyalarımıza ve arkadaşlarımızın eşyalarına özen gösteririz.
- Ödevimizi zamanında getiririz.
- Yardım istemekten çekinmeyiz.
Listeyi kısa tutun
Beş altı maddeyi geçen liste ezberlenemez. Kural sayısı arttıkça çocuk hangisinin önemli olduğunu ayıramaz. Hepsini bir cümlede özetleyen bir ana kural bile yeterli olabilir: "Kendimize ve başkalarına özen gösteririz."
Daha fazla kural gerekirse, onları sınıf içi etkinliklere ya da yerlere (kitaplık köşesi, tahta başı) özel yazın.
Kuralları görünür yapın
Kuralları çocukların boy hizasında, okunaklı ve resimli bir pano olarak asın. Çocuklara imzalatın ya da elini basmasını isteyin. Bu küçük tören, kuralın bir anlaşma olduğunu hissettirir.
Kuralları ara ara tekrar konuşun. Yıl başında yazılan liste bir ay sonra unutulur. Pazartesi sabahı bir maddeyi seçip "Bu hafta bunu daha çok yapalım" demek, listeyi canlı tutar.
İpucuHer ay bir maddeyi öne çıkarın. Böylece beş altı maddenin hepsi yıl boyunca birkaç kez gündeme gelir.
Kural bozulduğunda ne yapılır
Önce sakin kalın ve kuralı hatırlatın. "Şu an kuralımız neydi?" sorusu çoğu zaman çocuğu kendi davranışını düzeltmeye yönlendirir. Gerekirse bunu tek başına, sınıfın önünde değil, konuşarak yapın.
Tekrarlayan ihlallerde, nedeni anlamaya çalışın. Aynı çocuk aynı kuralı sürekli bozuyorsa, kuralın kendisi ya da çocuğun ihtiyacı ile ilgili bir sorun olabilir.
Kuralları ödüllendirmek
Kurala uyan çocukları fark edin. "Teşekkürler, sırayla bekledin" gibi kısa bir cümle, kuralı hatırlatmaktan çok daha etkilidir. Ödev gibi ölçülebilir bir davranış için görünür bir ilerleme sistemi kurarsanız, kuralların bir parçası olan sorumluluk da somutlaşır.